Foto: Pixabay
In de verleden Tiet hett dat ja eher nich veel wat Goods ut USA to vermellen geven. Ganz un gor nich. – Man dat hier hört sik mal anners an, wenn de Saak ok al ´n beter öller is: In dat 19. Johrhunnert sünd veele Minschen utwannert. Ok ut Sleswig-Holsteen, Ostfreesland un de Gegend üm Hannover. `N ganzen Barg Lüüd vun hier (dor sünd je villicht ´n poor vun uns´ Ahnen dorbi west) sünd denn in Davenport, Iowa, lanndt un hangen bleven. Hebbt dor ehr nieges Leven anfungen.
Davenport hett bummelig 100.000 Inwahners. (`n beten mehr as Flensburg) 38% dorvun stammt ut Norddüütschland. Un: De domaligen Inwannerers hebbt de Plattdüütsche Spraak mitbröcht un wieder plegt. `N Tiet lang weer Platt sogor de domineerend Ümgangsspraak. Veele Lüüd ut Davenport snackt ok hüüt noch Plattdüütsch. („Low-German“) Dat geev düütsche Zeitungen, Turnvereens, Schüttenvereens. Un Davenport weer bekannt för sien Beergorrns-Kultur – üm 1900 hett dat över 100 Stück geven – as Ünnerscheed to de Saloons. Un de Beergorrns weern sogor familienfründli. Sogar Platt-Kongresse warrd dor veranstalt. Gifft ok Lüüd, de föhrt vun hier na Davenport – wiel se rutfunnen hebbt, dat se dor Verwandtschap hebbt un de je mal kennenlehren kunnen. Ik heff för mien Deel ok mal keken: Bi de Deernsnaam vun mien Mudder bün ik fünnig worrn: Steenbuck. De Naam is nich selten in Davenport; un ´n Hupen Lüüd sünd wull ut dat Rebeet Sebarg, Koolenkarken, Sülfeld, Oering kamen. Un vun dor stammt ok mien Mudder.
Nu bün ik an´t Överleggen, wat wi de Reis mal maken schullen? Denn: In dat Telefonbook vun Davenport finndt sik ´n poor Steenbucks. Du kannst ok dor kieken: Över FamilySearch Stammbaum-Plattform is för all Minschen weltwiet kostenfree. De Bedrievers sünd de Lüüd vun de Kark Jesu Christi hillig letzt Daag.
Dat German American Heritage Center dokumenteert de Geschicht vun de düütschen Inwannerers un bött Spraahkursen, Vördreeg an – un nicht toletzt Traditschonen as „Kaffee un Koken“ an. Dat Iowa-Platt: Spraakforschers plegt den Kontakt na Norddüütschland. Dat Iowa-Platt schall för uns hüüt-todag recht wat goot to verstahn sien, wiel se dat Vokabular nich groot ännert hebbt. Yared Dibaba hett för en poor Johrn mit den NDR mal en Reis makt dorhen. Kannst in de youtube-List vun den NDR nakieken.
